გაბატონებული მითის დამსხვრევა
ეს არის მოსაზრება, რომელიც თაობების განმავლობაში არსებობს: თუ სიცივეში ქურთუკის გარეშე გახვალთ გარეთ, ავად გახდებით. ბევრი ადამიანი ზამთრის თვეებს გაციების უფრო მაღალ რისკთან აკავშირებს და სწორედ ცივ ამინდს მიიჩნევს დამნაშავედ. მაგრამ არის თუ არა ეს მართალი? მოდით, გავაანალიზოთ ეს მითი და გავიგოთ, რატომ არ არის სიცივე გაციების უშუალო მიზეზი.
რა იწვევს სინამდვილეში გაციებას?
გაციებას იწვევს ვირუსები, როგორიცაა რინოვირუსი, რომლებიც აინფიცირებენ ზედა სასუნთქ გზებს. ასე რომ, ავად გახდებით თუ არა, ეს დამოკიდებულია არა გარეთ არსებულ ტემპერატურაზე, არამედ ამ ვირუსებთან კონტაქტზე. გაციების ვირუსები ვრცელდება ჰაერში არსებული წვეთებით, დაბინძურებულ ზედაპირებთან ან ხელებთან პირდაპირი კონტაქტით და შემდგომ სახეზე შეხებით.
მაშ, რატომ გვგონია, რომ ზამთარში უფრო ხშირად ვცივდებით?
მიუხედავად იმისა, რომ თავად ამინდი არ არის მიზეზი, არსებობს არაპირდაპირი ფაქტორები, რომლებიც ხელს უწყობს გაციების შემთხვევების მატებას უფრო ცივ თვეებში:
- მეტი დრო შენობაში: ზამთარში ადამიანები მეტ დროს ატარებენ ცუდად ვენტილირებად სივრცეებში, ერთმანეთთან ახლოს, რაც ზრდის ვირუსების გავრცელების შანსს.
- მშრალი ჰაერი: ცივი ჰაერი, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც ის შენობაში თბება, უფრო მშრალია. მშრალმა ჰაერმა შეიძლება გამოაშროს ცხვირის ლორწოვანი გარსი, რაც მათ ნაკლებად ეფექტურს ხდის ვირუსების წინააღმდეგ ბრძოლაში.
- დაქვეითებული იმუნიტეტი: ზოგიერთი კვლევა ვარაუდობს, რომ დაბალ ტემპერატურაზე ორგანიზმი შესაძლოა უფრო მგრძნობიარე გახდეს ინფექციების მიმართ, მაგალითად, ლორწოვანი გარსების სისხლით მომარაგების შემცირების გამო.
რა არის ამ მითის წარმოშობა?
სიცივესა და ავადმყოფობას შორის კავშირი, სავარაუდოდ, იმ დროიდან მოდის, როდესაც ადამიანებს ნაკლები ცოდნა ჰქონდათ მიკრობიოლოგიის შესახებ. სველი ქურთუკი ან გაყინული თითები ლოგიკურად უკავშირდებოდა ისეთი სიმპტომების განვითარებას, როგორიცაა ცემინება და ხველა. გარდა ამისა, ძველი გამონათქვამები, როგორიცაა „თბილად უნდა ჩაიცვა, თორემ ავად გახდები“, კიდევ უფრო ამყარებდა იმ აზრს, რომ სიცივე პირდაპირ არის პასუხისმგებელი ავადმყოფობაზე.
როგორ ავიცილოთ თავიდან გაციება?
საუკეთესო რამ, რისი გაკეთებაც შეგიძლიათ გაციების თავიდან ასაცილებლად, არის ვირუსების გავრცელების შეზღუდვა. აი, რამდენიმე რჩევა:
- რეგულარულად დაიბანეთ ხელები საპნითა და წყლით, განსაკუთრებით ხალხმრავალ ადგილებში ყოფნის შემდეგ.
- მოერიდეთ სახეზე ხელის შეხებას, განსაკუთრებით ცხვირზე, პირზე და თვალებზე.
- გაანიავეთ სახლი ჰაერის ტენიანობის გასაზრდელად და სუფთა ჰაერის შემოსაშვებად.
- იზრუნეთ ჯანმრთელობაზე საკმარისი ძილით, ჯანსაღი კვებითა და რეგულარული ვარჯიშით. კარგად მოქმედი იმუნური სისტემა გეხმარებათ ვირუსებისგან უკეთ დაცვაში.
დასკვნა
მიუხედავად იმისა, რომ გასაგებია, რატომ უკავშირებენ ერთმანეთს ცივ ამინდს და გაციებას, მნიშვნელოვანია გვახსოვდეს, რომ თავად სიცივე არ იწვევს ვირუსებს. ზამთარში გაციების მატება უფრო მეტად ქცევითი და გარემო ფაქტორებით არის განპირობებული. იმის გაცნობიერებით, თუ როგორ ვრცელდება გაციების ვირუსები, შეგიძლიათ უკეთ დაიცვათ თავი — მიუხედავად გარეთ არსებული ტემპერატურისა. ასე რომ, ჩაიცვით თბილი ქურთუკი, რათა თავი კომფორტულად იგრძნოთ, მაგრამ იცოდეთ, რომ ეს პირდაპირ არ აფერხებს და არ იწვევს ავადმყოფობას.
